Andri Basi
| Andri Basi | |
|---|---|
| afgan | |
| Anaw nɣ asrtu | awtm |
| Tamazirt n tɣlant | Fṛansa |
| Ism s tutlayt taymmat | André Basset |
| Ism amzwaru | Andri |
| Ḍfṛism | Basset |
| Asakud n tlalit | 4 Ɣuct 1895 |
| Ida n tlalit | Lunéville |
| Assf n tmttant | 24 Innayr 1956 |
| Ida n tmttant | Bariz |
| Tamntilt n tmttant | causes naturelles |
| Ma s immut | infarctus du myocarde |
| Babas | Rini Basi |
| Aytmas d isttmas | Hinri Basi |
| Igmamn n twja | Célestin Bouglé |
| Tutlayin s ar isawal nɣ s ar ittara | Tutlayt Tafransist |
| Tawuri d mad isala | amsnils, orientaliste, professeur d'université |
| Ida n twwuri | Asinag anamur n tutlayin d tɣrmiwin tigmuḍanin, université d'Alger |
| Archives conservées par | bibliothèque universitaire des langues et civilisations |
| Tismɣurin yuwi | prix Jean-Reynaud |
Iga Andri Basi (4 Ɣuct 1895 – 24 Yanayr 1956) yan umsnils afṛansis mi tga tẓlayt tasnilst Tamaziɣt. Rini Basi ad igan babas, ig Hinri Basi gʷmas mqqurn.
Taridirt
[ssnfl | Snfl asagm]Ɣ tuddma, ikka tt inn iga aslmad ɣ Ṛṛbaḍ, gr 1925 d 1928, ittusmagl f wuɣriwn imrna n tmaziɣt ɣ Tsdawit n Tskla ɣ Ddzayr. Ikk ilmma uggar n mraw isggʷasn s imikk ɣ usɣim n tutlyat d tdlsa Tamaziɣt zɣ lliɣ ttrsnt trsal nns ɣ 1930. Ɣ tgira, issɣra ɣ usɣim amaziɣ n Tinml Tanamurt n Tutlayin Tigmuḍanin Ddrnin (INALCO) zɣ 1941 ar 1956.
Immudda, ikk mnnawt tmnaḍin nna ɣ tettusawal tmaziɣt, slawant ɣ Lmɣrib d Ddzayr. Ig arzzu ɣ ubaraz d asizwr s uwttas n wuḍuf n tusna. Iglm mnnawt tantlayin, iskr iwaṭlasn (atlas) isnilsn nna izmmimn imzarayn ɣ umawal. Ɣ 1952, ifsr yat tnɣruft n twwuri nns, la langue berbère (Tutlayt Tamaziɣt), tssufɣ t id Oxford University Press. Lliɣ izri mad idrusn dffir n tmttant nns, ffɣn d sin igʷzman n iḍṛiṣn nna isumn ɣ Wawras (dar Ayt Fṛaḥ) d wida ismun ɣ Lmɣrib.
Ismd ansti nna yad ibda babas Rini Basi, issufɣ d taẓṛigt n irzzutn n Charles de Foucauld f tutlayt d tɣrama n imuzaɣ (Itargiyn).[1]
Dffir n tmttant nns, ttyawaynt tsdlisin d warcifn nns s Asɣim n Tɣuriwin Timaziɣin ɣ Usinag Anamaur n Tutlayin d Tɣrmiwin Tigmuḍanin ɣ 1980. Ass ad, ttuḥḍan akkʷ ɣ BULAC ɣ Bariz.[2] Tgrumma ann llant gis uggar n 1,500 n twuriwin nna izdin d imaziɣn, ilin gis warratn iẓuṛann n irzzutn imsnilsn n Charles de Foucauld f tmaziɣt d inyalkamn nns d Rini Basi.[3]
Tabiblyugraft
[ssnfl | Snfl asagm]- 1929: La langue berbère. Morphologie. Le verbe: étude de thèmes, Paris, Leroux. [Riedizione Paris, L'Harmattan 2005 - ].
- 1929: Études de géographie linguistique en Kabylie (sur quelques termes berbères concernant le corps, Paris, Leroux.
- 1932: "Note sur l'état d'annexion en berbère", Bulletin de la Société de Linguistique de Paris (BSL), 33 : 173-174.
- 1936: Atlas linguistique des parlers berbères. Algérie. Territoires du nord. Fasc. I, Équidés, Alger (25 carte + 91 pp.).
- 1939: Atlas linguistique des parlers berbères. Algérie. Territoires du nord. Fasc. II, Bovins, Alger (21 carte + 80 pp.).
- 1938: "Le nom de l'étable en Kabylie et la flexion du participe", BSL, 39/2 : 177-178.
- 1942: "Études de géographie linguistique dans le Sud marocain", Hespéris, 3-22.
- 1945: "Sur la voyelle initiale en berbère", Revue africaine, 82-88, repris en 1959, 83-89.
- 1946: "Le système phonologique du berbère", Comptes rendus du Groupe Linguistique d'Études Chamito-Sémitiques (GLECS), 4 (1945-1948), 33-36.
- 1948: Éléments de grammaire berbère (Kabylie - Irjen), with André Picart Alger, La Typo-Litho.
- 1949: "Sur berbère yir 'mauvais' chez les Irjen", Revue africaine, 291-313.
- 1949: "Sur le participe berbère", GLECS, 5 (1948-1951), 34-36.
- 1950: "Sur l'anticipation en berbère", Mélanges William Marçais, Paris, G.P. Maisonneuve, 17-27.
- 1952: La langue berbère, International African Institute, Oxford University Press, London – New York – Toronto (ried. 1959).
- 1954: "n devant complément de nom en berbère", GLECS , 7 (1954-1957), p. 8-12.
- Mémorial André Basset, 1895-1956, Paris, Adrien Maisonneuve, 1957
- 1959: Articles de dialectologie berbère (pref. E. Benveniste), Paris, Klincksieck.
- 1961: Textes berbères de l'Aurès (Parler des Aït Frah), Paris, Adrien-Maisonneuve.
- 1963: Textes berbères du Maroc (parler des Aït Sadden), Paris, Imprimerie nationale – Geuthner.
Tisaɣulin
[ssnfl | Snfl asagm]- ↑ Guy Basset, article « André Basset » in L'Algérie et la France, dictionnaire coordonné par Jeannine Verdès-Leroux, Robert Laffont 2009, p.94 ; (ISBN 978-2-221-10946-5)
- ↑ Faltot, Fanny (2016-10-13). "Le fonds Basset-Deny dans les collections de la BULAC". Le Carreau de la BULAC (s tutlayt ⵜⴰⴼⵔⴰⵏⵙⵉⵙⵜ). Retrieved 2025-04-24.
- ↑ "BULAC, Bibliothèque universitaire des langues et civilisations". www.bulac.fr. Retrieved 2025-04-24.