Anssamum n idammn
Anssamum n idammn iga yan uɣnaw n wumiyn ar ittddr s tissi n talkmart tamaddurt (ɣ kigan, yat talɣa n idammn) n mddn ddrnin, Ɣ ufulkluṛ n Urupa, inssamumn n idammn gan iɣnawn rwasn middn macc ur ar ttmtatn, ar rzzfn willi darsn ɛzzanin, ar sragn i tmttant d twiɣa ɣ imisi nnsn lliɣ tt inn kkan zdɣn kiɣ sul ddrn.
Ar lssan lkfn, ttyawglamn bzgn d ignfurn nnsn zggʷaɣn nɣ d sggann. Ngirin nit d inssamumn n idammn n ɣilad lli ganin usdidn, sliwn, ɣiklli d umann ɣ tasut tis 19.
Mqqar ttyawbdaṛn inssamumn n idammn ɣ taggaẓin ɣ usatl n umaḍal, ism ad n "Vampire" ittyawssan bahra ɣ lurub n tagut ɣ tasut tis 18. Mayad yuḍa d s kra n thistirt iggutn lli yad ittyaɣaln ɣ Urupa n Iẓẓlmḍ d iming., Marur ad yujja mddn, ɣ kra n tikkal, ad ttannayn ɣ wiyyaḍ mas gan inssamumn n idammn, ula taɣssiwin n willi ɣ ittyurda ar tnt bggun s tgusin.[1]
Ɣ lurub n Iẓẓlmḍ dn wiming, llan ismawn yaḍnin n inssamumn n idammn, zun d "ctriga" ɣ Albanya, "vrykolakas" ɣ Lyunan, d "strigoi" ɣ Rumanya, lli d ikkan taguri n "striga" ɣ Ṭṭalyan lli illan s unamk n "iskkirn" niɣ d "Taḍlmaṣt" .
Ɣ uzmz atrar, ar ttinin middn is d inssamumn n idammn gan hlli yat tɣawsa n tuckḍa, macc llant kra n tdlsiwin ɣ umaḍal lli sul iflsn s kra n iɣnawn rwasnin inssamumn n idammn (zun d "Cubakabra").
Tadlsa ad indin n inssamumn n idammn, ar ttinin imassann is tlla acku mddn n zikk ur ssinn mamnk a s tkkṛmḍ tafkka n umttin. Ɣayann a f snulfan taɣawsa ad n unssamum n idammn afad ad ssfrun tamttant d udɣisn nns.
Ɣ 1985, zdin mddn tamaḍunt n "Prufirya" d wumiyn n inssamumn n idammn, ittyawfka i mayad yan usdl iggutn sɣ imidyatn, macc sɣ yan wakud, infalal is ur tɣʷẓan.[2]
Aɣaln ɣ ufulkluṛ
[ssnfl | Snfl asagm]Tawngimt n "unssamum n idammn" (vampirism) tkka tt inn sɣ ifḍan n isggʷasn. Tadlsiwin zun d tin gr isaffn, Ibraniyn, Igrikiyin iqburn, Manipuri, d iṛmmuyn llan darsnt umiyyn f imnḍṛn d iman lli ganin zun d imzwura n inssamumnn ɣilad. Mqqar llan uɣniwn ad "ivampiriyin" ɣ tɣrmiwin ad tiqburin, tawssna taqburt (fulklur) n uɣniw lli mi nttini ɣilad "unssamum", tucka d s tɣarast iẓlin sɣ ugmuḍ-anẓul n Uṛuppa ɣ tizwiri n tasut tis 18, lliɣ ttyawfnaɣn umiyyn timawin n kigan n tgrummiwin tiẓuṛanin n tmnaḍt ann ttyawfsarn.
Ɣ tuggt n tikkal, inssamumn n idammn gan wid d yurrin sɣ lmut, uɣniwn xʷcnin, wid inɣan ixfawn nnsn, niɣ d iḍlmaṣ. Macc, ẓḍaṛn ad ilin ula s umntil n kra n id gar iman lli zdɣnin ɣ tɣssa, niɣ d iɣ ibbi "vamppir" ɣ kra n ufgan yaḍnin. Taflst ɣ tinfusin ad tluzza bahra, aylliɣ d tiwi i kra n tmnaḍin yat "histirya" imqqurn, is akkʷ tlkm tinɣi middn lli ɣaln is gan inssamumn n idammn.
Tisuɣal
[ssnfl | Snfl asagm]- ↑ "Decomposing Bodies in the 1720s Gave Birth to the First Vampire Panic". Smithsonian Magazine (s tutlayt ⵜⴰⵏⴳⵍⵉⵣⵜ). Retrieved 2025-11-21.
- ↑ Lane, Nick. "Born to the Purple: the Story of Porphyria". Scientific American (s tutlayt ⵜⴰⵏⴳⵍⵉⵣⵜ). Retrieved 2025-11-21.