Ayunan
| Lyunan | |
|---|---|
| awank ilan abaḍ, timizar | |
| Yamu ɣ | Union européenne, Espace économique européen, Tamuni n Timtta, Europe du Sud |
| Asakud n ussrsl nɣ isllwi | 25 Mars 1821 |
| Ism s tutlayt taymmat | Ελληνική Δημοκρατία |
| Ism amaddud | Ελληνική Δημοκρατία, République hellénique, Republiken Grekland |
| Ism ɣ tutlayt taẓuṛant | Ελλάδα, Ελλάς, Ελληνική Δημοκρατία |
| Ism agʷzzal | el |
| Transcription API | ˈɡrʲet͡sɨjə |
| Tagrumma taytnit | Grecs |
| Participant ou participante à | débat autour du nom de la Macédoine, accord de Prespa |
| Nommé(e) en référence à | Grecs |
| Tutlayt tamaddut | Tutlayt Tagrikt, grec démotique, grec moderne |
| Hymne | Hymne à la Liberté |
| Culture | culture de la Grèce |
| Devise | Elefthería í thánatos |
| Énoncé de la devise | Ελευθερία ή Θάνατος, Rhyddid neu farwolaeth, All Time Classic |
| Tamnẓawt | Urupa |
| Tamazirt | Lyunan |
| Tamaẓunt | Atina |
| Agmmaḍ akudan | Akud Amaḍlan Amzday (UTC+02:00) |
| Baigné par | Ill Agrakal |
| Asdɣr ajɣrafi | Balkans, Europe du Sud, Europe du Sud-Est, Méditerranée orientale |
| Ismlan ijɣrafiyn | 38°30′0″N 23°0′0″E |
| Coordonnées du point le plus à l'est | 35°55′22″N 29°43′45″E |
| Coordonnées du point le plus au nord | 41°44′56″N 26°10′22″E |
| Coordonnées du point le plus au sud | 34°41′49″N 24°5′45″E |
| Coordonnées du point le plus à l'ouest | 39°41′31″N 20°0′30″E |
| Ida akkʷ yattuyn | mont Olympe |
| Ida akkʷ izdrn | Fosse Calypso |
| Régime politique | république parlementaire |
| Fonction occupée par le chef d'État | président de la République hellénique |
| Ixf n uwank | Konstantínos Tasoúlas |
| Poste occupé par le chef de l'exécutif | Premier ministre de Grèce |
| Chef ou cheffe de l'exécutif | Kyriákos Mitsotákis |
| Tanbaḍt tamzzgart | gouvernement de la Grèce |
| Assemblée délibérante | Parlement grec |
| Corps judiciaire suprême | Áreios Págos |
| Lbank anammas | banque de Grèce |
| Adrim | Yuṛu |
| Idra iwtta d | Albanya, Blɣariya, Tagdudt n Maciḍunya, Turkya |
| Conduite à | Afasi |
| Prise électrique | Europlug, Schuko |
| Remplace | Troisième République hellénique |
| Corps électoral | suffrage universel, majorité électorale |
| Discipline dont c'est l'objet | études helléniques |
| Asit amaddud | https://www.government.gov.gr |
| Hashtag | greece |
| Domaine internet | .gr, .ελ |
| Acnyal | drapeau de la Grèce |
| Blasonnement | armoiries de la Grèce |
| Géographie | géographie de la Grèce |
| Caractérisé par | pays libre |
| Histoire | histoire de la Grèce |
| Religion officielle | Église grecque orthodoxe |
| Commune/aire urbaine la plus peuplée | Atina |
| Sens de circulation des trains | Afasi |
| Portail de données ouvertes | geodata.gov.gr |
| Bibliographie | bibliography of Greece |
| Économie du sujet | économie de la Grèce |
| Démographie du sujet | démographie de la Grèce |
| Date d'initialisation du calendrier grégorien | 1 Mars 1923 |
| Code pays pour mobile | 202 |
| Indicatif téléphonique national | +30 |
| Préfixe interurbain | aucune valeur |
| Numéro d'appel d'urgence | 112, 100, 166, 199 |
| Préfixe pays GS1 | 520, 521 |
| Plaque d'immatriculation | GR |
| Chiffres d'identification maritimes | 237, 239, 240, 241 |
| Tag Stack Exchange | https://travel.stackexchange.com/tags/greece |
| Caractère Unicode | 🇬🇷 |
| Catégorie pour la citoyenneté d'honneur de l'entité | Catégorie:Citoyen d'honneur d'une ville de Grèce |
| Catégorie pour cartes géographiques | Category:Maps of Greece |
![]() | |
lyunan (Ελλάδα niɣ d Ελλάς s tgrikt) tga yat tmazirt ɣ iffus n Uruppa, ar gis sawaln middn tutlayt Tagrikt. Tga Atina tamaẓunt nns, tg yat tmdint taqqbuṛt, nna ɣ snulfan tadimuqṛant ɣ usggʷas n 508 D.T. luln d ɣinn kullu iɣzdisn n tɣrmiwin n Uruppa, zun d amzruy d tusnakt d taflsuft.
Lyunan tga tasila n tɣrma n utaram d ɣilli ɣ tlul tdimuqṛatit d tafilusuft n utaram d taskla nns, tamazrayt d tussna tasrtant d imnzay imqrann n tawssna d tusnakt d umzgun, d wurarn n Ulympic. Iyunaniyn iqbuṛn kkan t inn nmalan s tiɣrmiwin-tiwunak (poleis) lli yumẓn sɣ Yill Agrakal ar Yill Asggan. Ismun Filip wis sin n Mqdunya amata n ikaliwn n Lyunan ɣ tasut tis 4 dat n tlalit, yawi ilmma yiwis Aliksandr Amqran amata n umaḍal n uzmz ann, sɣ Ugmuḍ d yakmurn ar agafa n lhnd. Azmz Ahilini lli d yuchkan tiɣrdin n mayad, tssn gis twssna tayunanit aflla nns. Tkcm Lyunan ddu usdurri n Ruma ɣ tasut tis 2 dat n tlalit, tg yan ugzzum ɣ tmnukda n iṛumann d imnkudn ibizanṭn lli t id iḍfarn, tili gisn tussna d tutlayt tayunanit s mad idusn. Yaws uqʷnis uṛṭuḍukṣ ayunan, lli ittyawbnan ɣ tasut tamzwarut, ad iskr talɣa n tmagit tayunanit tatrart, tsuyk timyurin iyunaniyn i umaḍal iflin n iṛṭuduksiyn.
Lliɣ izri wazzaɣ n waɣan wis Kkuẓ ɣ 1204, tnngzm Lyunan d tmnkuda tabiẓant s mnnaw iwunak, aylliɣ tkcm ddu tnbaḍt Taɛtmanit f taggat n ikaliwn n Lyunan ɣ tuẓẓumt n tasut tis 15. Tiɣrdin n imnɣi iɣzzifn n tdrfit ɣ 1821, tlul d Lyunan tga awanak atrar ɣ 1830. Tssfli Tgldit n Lyunan akal nns ɣ Imnɣan n ublqan (1912-1913) d Imnɣi Amaḍlan Amzwaru (1914-1918), aylliɣ tṛẓa ɣ Imnɣi Agriko-Turk ɣ 1922. Tettyawskar tgduda ɣ 1924 macc ur tmaṭl, acku tmzazal d imukrisn d willi zugnin sɣ Turkiya, aylli d yiwin tadiktaturit tagldant ɣ 1936. Tnnar Lyunan asdurri asrdas ɣ Imnɣi Amaḍlan Wis Sin, d yan imnɣi uɣrim d yuckan dffir, d tar tazgut tasrtant, fad ad tettyawskar tadiktaturit tasrdast ɣ 1967. Issnti uwanak ar izzigiz s tdimuqṛant ɣ 1974, yiwi d mayann tagduda tabaṛlamant da illan ar ɣikkad.
Ism
[ssnfl | Snfl asagm]Aynan (s tnglizt: Greece) niɣ d Tagduda Tahilint, tga yat tmazirt ɣ Urupa n iffus.
Ism amzwaru n tmazirt ad s tgrikt tamaynut iga t Elláda (Ελλάδα, [eˈlaða]). S tgrikt taqburt d tunṣibt (Katharevousa), ism nns iga t Hellas (Ἑλλάς, [hel.lás] ɣ zikk, [eˈlas] ɣilad). Ism ad d ikka ism n "Hellas" lli baḥra ur ittyaddarn ɣilad ɣ tnglizt amr ɣ tmdyazt.
Talɣa tanafrist n tmazirt iga t Tagduda Tahilinit (Ελληνική Δημοκρατία). Ism ad "Hellenic" ikka d ism "Ellinikos" (ελληνικός).
Ismawn "Greece" d "Greek" lli d ittḍin ɣ tnglizt, kkan d tutlayt Talatinit Graecia d Graecus, sɣ ism n Graeci (Γραικοί), lli tt inn ikkan tga yat tawsit tayunant taqburt tzwur s tuzdɣa ɣ Magna Graecia ɣ iffus n Ṭalyan.
Amzruy
[ssnfl | Snfl asagm]Lyunam tga tamazirt n tɣrmiwin timzwura n Urupa, tettyawssan is tga aẓuṛ n tɣrma n utaram (Western civilisation).
- Tadlsa Tasiqladit (Cycladic culture): nttat ad izwurn ɣ tɣrmiwin ad, tbuɣla ɣ tgzirin n yill n Aegean ɣ usggʷas n 3200 dat n tlalit (BC). Tettyawssan s tẓamumin (figurines) n rrxam da skarn.
- Taɣrma Taminwat (Minoan civilisation): Sɣ 3100 dat n tlalit ar 1100 dat n tlalit, tga Krit (Crete) uẓẓun n tdlsa d tdamsa, tnkr d gis Taɣrma Taminuṭ. Tettyawssan s yat tẓuṛi isnnfkan iklan, tiẓamumin n usgd, d ibrgmma fduddinin. Iminwatn kkan tt inn ar ttaran tutlayt nnsn s tirra lli mi ttinin Linear A d thiruɣlift takritit.
- Taɣrma Tamisiniyt (Mycenaean civilisation): Ɣ wakal lli issugrn (mainland), tbuɣla Tɣrma Tamisiniyt ɣ 1750 dat n tlalit, tkka ar 1100 dat n tlalit. Imisiniyn ṭṭafn yat tsrdast irdudzn, bnan kra n igudar zurnin. Ar akkan tissumga i mnnaw id wakuc, nawln Linear B afad ad ttaran talɣa tazaykut lli ittyuggan, d ar as ttinin Mycenaean Greek.
Taḍuṛi n tɣrma tamisinit (Mycenaean) tssnti "Izmaz n Tillas" n iyunann, wad ɣ ur ittyafa kra n warra ittyaran. Tigira n Izmaz n Tillas tettyawssakud ɣ usggʷas n 776 Dat n Tlalit (DT), lli igan asggʷas lliɣ ssntin Wurarn Ulmabiyn imzwura. Ɣ yat tsga yaḍnin, Talyida d Udissa gant sin iḍṛiṣn ursiln ɣ tskla tutrimt, ar ttinin is tnt yura Humirus ɣ tasut tis 7 niɣ d tis 8 DT. Tamdyazt tdra ɣ tuskart n waɣaln f id wakuc ulambiyn, macc asgd aɣriq aqbur ur dars tlli yat taskka n waggagn immalan mad skarn mddn. Ur daɣ dars imussutn yaḍnin zun d win Dyunizus, ur illi walu ɣ tɣawsiwin uddiɣn d iskkirn (imkraran).
Ɣ uzmz ad, tuggt n tglday timdinin-tiwankin umannt d ɣammas tgzirt tagrikit. Kra gitsnt skrnt yan mnnaw n inmidn (colonies) ɣ Asya tamẓẓiyt ɣ iftasn n Yill Asggan d iffus n Ṭalyan (lli mi aqqran s "Gricya mqquṛt "). Timdinin-tiwankin ad lkmnt yat tafsasayt mqqurn lli yiwin s yan ubuɣlu adlsan ur jju tt inn ikka ɣ Gris Taklasikit, ɣ tuman tagurast tamsdagt (architecture) d ḍḍṛama d tawssna d tusnakt d tflsaft. Ɣ usggʷas n 508 DT, isbidd Klaystinis (Cleisthenes) angraw adimuqṛan amzwaru n umḍal, d mayad ɣ tɣrmt n Atina.
Ẓṛ sul
[ssnfl | Snfl asagm]• Atina
