Aller au contenu

Haluwin

Zɣ Wikipedia

Gan Haluwin yat tigga tafulkluṛit ittyannayn ɣ wassf n 31 kṭubṛ ɣ kra iga tt asggʷas, tettyawbdar f iẓuṛan nns iwataniyn d isgdann, imma g tuggt n tmizar n tuṛubt, d umrika n ugafa, ittyawmyar usfuglu nns ad ur igi asgdan s ma iggutn, ar t ssidirn s tfugliwin d tmlsit n tawda d usram n txsayin lli mi ttinin "jakk u lantirns" d tikki n lfanid, macc tigga ar daɣ tgzzi ula assnti n Walhallutid igan yan kṛaḍ n wussan n iṛmmuyn ẓlin tn i ukttay n imttiyn d ar ssntayn ɣ wassf n Haluwin mdun s wassf n igrramn (1 nuwambir) d wassf n id iman (2 nuwambir).

Amzruy

[ssnfl | Snfl asagm]

Ɣaln is d tkka tigga ad kra n unmuggar izwarn azmz amasiḥ, ar as ttinin "sihwin" kkan tt inn ar sis sfuglun igdudn ikltiyn g bṛiṭanya d irlanda taqburt, ɣ wassf ann d yuckan ɣ umzwaru n wayyur n nwambir ɣ msmlussan n ɣassad, nnan is d akud ad ad gan assnti n imir n tagrst, kudlli d ttiwrrin imksawn sɣ tayssa n wulli. Ɣ tizi ad n unmuggar n Sihwin, id iman n willi mmutnin ar d ttaḍun ad rzzfn tigmma nnsn, d wid mmutnin ɣ usggʷas ann ar ttmurruyn ɣ ddunit yaḍnin, middn ar ttggan ijuffa ɣ uflla n tiwrar afad ad ssufun timssi n wulawn nnsn i tgrst, d kra n tikkal ar ttggan iɣncac f udmawn nnsn s uwttas ad rksn i gar imnḍṛn da ɣaln is ar ɣinn ttilin, ɣaɣad a f ar smunan tiḍlmaṣ d idakaln d idaymunn d ist taryal d wassad. Ɣaln daɣ mddn is d imir nna iṛwa i tgzzant n tɣawsiwin zun d littihal d tadusi d tmttant.

Lliɣ ilmma slkn iṛumann timizar n ikiltiyn ɣ tasut tamzwarut n tlalit, rnan tifugliwin nnsn n firalya da addrnin azzray n umttan d win fumuna lli tt igan d takuct n tmgra. Ɣ tasut tis sat, ababa wis kkuẓ iskr assf n igrramn, ɣ is izwarn ɣ 13 n mayyu, d tasut d imaln, smattin t s umzwaru n Nwambir d irwas is ran ad d ccackan assf ann d tigga tawatanit, tadggat da izwarn win igrramn, yiwrri d iga afuẓaṛ "holy", n ḥggʷa, sɣ d tzzigz taguri n "haluwin".

Jakk u lantirn

[ssnfl | Snfl asagm]

Jack-o'-lantern nɣ d Jack bu-tsaffut, iga awrik da akkʷ bahra ittyawssann ɣ tfugla n Haluwin ikk d yat tnfust taqbuṛt sɣ tmazirt n Irlanda.

Ar ttinin mas d Jack iḍfṛ Iblis smmus isggʷasn. Jakk ad, ikka t inn iga aqrzaz, d unmssak (askayri), ixʷcn, ar ittiri ɣir ixf nns.

Yan yiḍ, lliɣ tt inn ikka ɣ lbaṛ, infalal as d udaymun, yini as: "Ha iyi d srk, riɣ ad awiɣ iman nnk."

Ittr Jack s udaymun ad as ifk ad isu aṭṭaṣ iggʷran n unẓiẓ ur ta iddu s urwass. Imrwa Iblis, issnfl agayyu nns s ṣḍiṣ izuggyan n uẓṛf.

Iɣʷi tt Jack, igr sis ilmma ɣ ujbir ns. Ajbir ad, tlla gis yat tsarut ɣ tlla tmatart n waɣan (ṣṣalib), mayann af iggammi Iblis ad d sul iffɣ. Tigira, imurwa Jakk ad iṛẓm i Iblis, s tfada ad t yajj ad sul iddr mraw isggʷasn yaḍnin.

Lliɣ zrin mraw isggʷasn, iskr Jakk yat tqillift yaḍn i Iblis. Yall t s uflla n yat taddagt, isrm gis aɣan/ṣṣalib s tafrat nns. Ifl t ɣinn, ard as iggall ad t sar ur iḍfṛ.

Lliɣ immut Jack, ẓẓan gis sɣ ljnt, ula adaymun yugi ad t yaj ad ikcm arwass.

Mqqar ɣikann, ilkm Jack ad issnẓu Iblis ad as ifk yat tirgit irɣan afad ad sis issisfiw aɣaras nns ɣ tillas. Isrs Jack tirgit ann ɣ wagʷns n yat trkmit yugan, iskr gis zun d tasaffut.

Nbḍn fllas ad hlli indillif ar ass n lqiyama. Ɣilad, ar as ttinin "Jack bu-tsaffut" nɣ d "Jack-o'-lantern". Ar d daɣ ittuman kra iga t asggʷas, ɣ wass n tmttant nns lli t igan d Haluwin.

Imṛciwn

[ssnfl | Snfl asagm]

Tagmrt n lfanid

[ssnfl | Snfl asagm]

Tigawt tamqquṛt ɣ tfugla ad tga "tagmrt n lfanid", ar as ttinin ula "azzray n Halloween". Ɣ wass ad, actal ar lssan ilbaḍ, ar fttun sɣ tggurt ar taggurt afad ad ttrn lfanid.

  • Actal lli sawalnin s Tanglizt ar sɣuyyun: "Trick or treat!" lli isnamkn: "Tiqdimin niɣ d fanid!" (Aylli t igan d: fk iyi d lfanid nɣ d ad ak skrɣ kra n tiqillift).
  • Ɣ Fransa d Bljiga, ar ttinin: "Lfanid nɣ d kra n umnad!"
  • Ɣ Quebec (Kanada), ar ttinin: "Lfanid, irbbi!"

Tasgiwin timzwura lliɣ tssugr tmyurt ad ɣ Marikan, ar ttinin i Haluwin "tadggʷat n imurritn". Timlsit n wactal, da iẓẓmawn ɣ tuggt n tikkal, ar tn tmmala zun d gar iman n zikk urrin d s tasukt afad ad ssiwidn middn.

Id bab n tgmma lli ranin ad drrun ɣ tmyurt ad, ar ssfrkasn tiggura nnsnt s usisi n tbɣaynust, iɣsan n lmika, nɣ d Jakk bu tsaffut. Ula bab n tgmmi ar ilssa ilbaḍ ssiwidnin, ar yakka lfanid, igṭṭumn n ccklaḍ, d lmunaḍa i wactal. Kra n middn ar skarn imsliwn d waggu ad sisn fjijjn.

Tiram

[ssnfl | Snfl asagm]

Tlla yat tmyurt ɣ Irlanda da iɣaman ar ɣilad, tga tt ad ssnun middn yat lkikt n ikmẓiyn ism as Barmbrack (s tirlundit: báirín breac). Ar ttggan yat talxatmt ɣ ugns n lkikt ad. Ar ttinin mas d wanna yufan talkikt ann, rad tili tayri n tidt ɣ usggʷas ann.

Taxsayt (Citrouille) ur tgi ɣar i udalag:

  • Aqqayn nns ar tn srufun d ar tn cttan.
  • Tijijjit nns ar sis skarn ṭaṛṭa, askkif, amaɣus, nɣ d aɣrum.Llant tiram yaḍnin lli izdin s tfugla ad, zun d:
  • Colcannon (ɣ Irlanda).
  • Bonfire toffee (zun d lkaramil ɣ Briṭanya).
  • Tadffuyt s lkaramil.
  • Asngar irufn.
  • Idrnan.
  • Tirufin (Pop-corn).



Isuɣal

[ssnfl | Snfl asagm]