Janti

Janti yan ɣ imagrn iqburn n rways imaziɣn. Ig anaẓur d umdyaz n isggasn imzwura n tusut 20. Iga janti d saεid actuk d Unccad tinml icṛmḍn lli dar usin rways da tn id ḍfarnin awal d tmdyazt lli lanin yan watig imqqurn.
Ilul ɣ tqbilt n wactukn mad yaẓn i usggʷas n 1900 iswa d ɣ tẓuṛi n ṛṛways d yimis n tasswisit d rribab lli ganin sɣ wayda n tsga.
Rrays ad yiwi t umarg amaziɣ yutn s iẓuṛan ɣ tsga n wactukn, ilmd imassn imẓẓi nit sul, lliɣ iẓṛa tifadiwin n tudrt n twja nns d mamnk a s ddrn iskr ad immuddu s wanfa ad gis isiggil kra n twuri ntta d gʷmas mqqurn. s uwtay nns mẓẓin issnti iga amswuri dar yat tmɣart tafṛansist, s irfsan nns cwanin ukan tssnti ar as taqqra s « junṭi » amagnu « gentil ».
iddr janṭi gr tugtt n ifṛansisn, issn ilmma anaw n tudrt nnsn d umzaray gr uswir n tudrt nnsn d win imɣrabiyn, tfdaddi d gis tayri n tmazirt, yasi rribab nns issnti ar ittkka usunn, ar ikkat ɣ tsrtit n umsdurri d winna tn iwalan sɣ imɣarn.
ar bdda yaqqra janṭi ɣ imurig nns s tgrawla mgal amsdurri, s uswir ad nns ɣ ur llint tkṣṣaḍ, iɣts umddurruy ad t iqqn ɣ uɣzu mnnawt twal, d mnnaw yirn ɣ tznit d wanfa d ugadir nna ɣ ittkrfn asggʷas n 1953.
isul janṭi ɣ tmdyazt lliɣ tssnti tsimant maca ur bahra iḥml tifawin d wasiddn, ur izmmem timdyazin nns ɣ tnzwayt tanamurt ula ɣ tmssurin ittzmmamn amarg. amarg nns ittunna ɣas ɣ iwizn d tfugliwin. immut ɣ usggʷas n 1975.[1]
Tudrt
[ssnfl | Snfl asagm]Ilul d rays lḥusayn janti ɣ usggas n 1900 ɣ u dwar n imzil, ɣ Biygra, 44 km d iɣrm n Ugadir tasga n Sus. Assaɣ ns amzwaru igat lhusayn uεbdullah ubrahim niɣ Bumalk . Mac ittuyssan bahra s Rays Lḥusayn Janti.
Amuddu
[ssnfl | Snfl asagm]Iskraf n unazur
[ssnfl | Snfl asagm]Ittamaz janti mnnawt tawt twal f iwaliwn ns ḍiḍ n fransa lli yumzn tamurt n umṛṛuk. ilin ɣid iwaliwn zund mit ad sa issuttuy tagrawlla ar tffaɣ fransa tamazirt n umṛṛuk.
- Ur aneh imelk urumi s ifadden ula lbarud
- Ur aneh imelk amr s uqqarid hati ihelk ah
d:
- A imuselmn rar ad l3aqql awahwa nnun
- Izd lmut af tekSûdm hann tqqand ukan.
niɣd zund:
- Walaynni immim uggern d tajin n lghelmi d watay
- Wanna ten icttan urran ig lktaf ad chrrun
Iǧzzumn
[ssnfl | Snfl asagm]- Iggig
- A bislmillah a narm awal ini sul as nssn
- Ad anɣ ur jlun, ur k ufiɣ mayyi k immaln
- A tawrut tjla lah imksawn yuru uccn
- Icca ak izammaren, yurri ar inqqa tattn
- Ur nssn is igumml nɣd is ira ya tnt ikmml
- Ittut iggig, iriz w asif, aman mxwidn
- A man aεwwam izdarn a izray imuslmn
- A xwlan uggugen, frɣn isura, laḥ ixummasn
- Sul a ǧma bab w urti ittaf ukan arratn
- A ggutn imkkusa kiwan usin lḥaqq ns
- A mmaɣn iɣrdayn f taffat kiwan inna tinu
- Mra is ḥadrn imucca ra tili lunast
- Iɣ indr izm, iksudn irεman ur a sawaln
Izdayn n brra
[ssnfl | Snfl asagm]Tisaɣulin
[ssnfl | Snfl asagm]- ↑ "ⵕⵕⴰⵢⵙ ⴷ ⵓⵎⴷⵢⴰⵣ ⴷ ⵓⵏⵣⴱⴰⵢ « ⵍⵃⵓⵙⴰⵢⵏ ⵊⴰⵏⵟⵉ »". ⴰⵎⴰⴹⴰⵍ ⴰⵎⴰⵣⵉⵖ (s tutlayt ⵜⴰⴼⵔⴰⵏⵙⵉⵙⵜ). 2024-04-12. Retrieved 2026-02-21.