Mulux
Mulux,mulex nɣ d Molek tga yat tguri d ibagn ɣ Ttawrat mnnawt twal, ɣ ammas n Warra n Ilawtin bahra. Tssuɣl Tsabtwigant Tagrikt mnnaw waddadn ad s "agllid nnsn", macc ar tettajja taguri nɣ d isy Mulux ɣ mnnaw yaḍnin, zun d yat tkklit ɣ Warra n Ɛmus ɣ ur ibdir uḍris aɛbri ism ann. Tsgʷdl ttawrat kullu timskar ttyawssaɣnin i Mulux, ɣ bahra iggut usfaska s tazzanin.[1]

Ittyakʷaz yadlli is d isnumk yism ad kra n ubabay Aknɛan.[3] Macc zɣ 1935, nnan daɣ yimsnubbucn mas tsnumk tguri ad timskrt n usfaska s yixf nns, acku taguri Taɛbrit mlk trwas ɣ tirra nns yat tguri mu iga unamk nns "asfaska" ɣ Tutlayt Tbuniqt as bahra yaẓn.[4] Kigan n yimsnubbucn ad yumnn tannayt ad, mqqar d tlla ukan sul ɣ ddaw umḍikir.[5] Ar daɣ ttmsiwiln imnnaln n tannayt ad f mas d is ar ttyawkkant tfaskiwin ad i Yahwa nɣ d kra n ubabay yaḍnin, d mas gant tmskirin ad tiẓuranin ɣ tdlsa Tzraylit nɣ d is d kkant dar Ifiniqn.[6]
Zɣ yizmaz inuẓẓumn, ittyawslaf Mulux s tɣssa tanfgant mm ugayyu n uzgr s yifassn d uɣʷdnin s umddur iggi n takat; ismun uswllf ad gr tubdrwin drusnin n Mulux ɣ Ttawrat ismmrks tnt d yiɣbula yaḍnin, man tubdriwin tizyakutin n usfaska s tazzanin ɣ Tqṛṭajt d wumiy n Uminuṭur.[7]
Zɣ tzwuri n uzmz atrar, ittyawzday Mulux d kra igan tigrdi ittirin tafska iggutn.[8] Ababay Mulux infalal ɣ tgutt n twuriwin n tskla d laflam, zun d Paradise Lost n John Milton (1667), Salammbô n Gustave Flaubert (1862), Cabiria n Gariele D'Annunzio (1914), Metropolis n Fritz Lang (1927), d Howl n Allen Ginsberg (1955).
Tasnaẓurt
[ssnfl | Snfl asagm]Ur tzggi tsnaẓurt n Mulux: tawafuɣt zɣ waẓar mlk, nna mu iga unamk nns "nbḍ" nɣ d "baḍ" ad bahra ittyagʷazn.[9] S ucukku n tannayt n Abraham Geiger nna inna ɣ 1857, ssnẓan kra n yimsnubbucn mas d is ttusnfaln yiɣritn n tguri "Mulux" s yiɣritn n bōšet.[10] Imsnubbucn yaḍnin ssnẓan is iga "qal" nɣ d asmmud zɣ uskkir ann nit (mlk).[11] Izɣn R. M. Kerr tiẓriwin s snat, aya acku ur jju ibayn mas d iffuɣ yism n kra n ubabay zɣ tlɣa n usmmud, d is tga tannayt n Geiger "tiẓrit mu zrin wussfan nns d ur jju illi kra n wanẓa anilaw tt isdawn".[12] Paul Mosca, abṛufissur anbruz ɣ Tsdawit n Columbia Tabriṭant, inna mas d "tiẓrit n is ar tssrwis tlɣa n Molek i wad tt yimɣri nɣ d amssflid taguri “boset” (ur d qodes nɣ d ohel) tga tayafut n twwuzna n tsuta tiss tẓa d mrawt, ur tannayt tamasurit nɣ d dat tamasurit.[13]
Isaɣuln
[ssnfl | Snfl asagm]- ↑ Stavrakopoulou 2013, pp. 134-144.
- ↑ Soltes 2021.
- ↑ Day 2000, p. 209.
- ↑ Stavrakopoulou 2013, p. 144.
- ↑ Stavrakopoulou 2013, p. 147.
- ↑ Xella 2013, p. 265.
- ↑ Rundin 2004, pp. 429-439.
- ↑ Boysen & Ruwe 2021.
- ↑ Schmidt 2021.
- ↑ Day 2000, p. 128.
- ↑ Heider 1999, p. 581.
- ↑ Kerr 2018, p. 67.
- ↑ Mosca 1975, p. 127.