Aller au contenu

Tagldit n inglaṭiṛṛa

Zɣ Wikipedia
Tagldit n inglaṭiṛṛa
État historique
Asakud n ussrsl nɣ isllwi927 Snfl
Ism ɣ tutlayt taẓuṛantKingdom of England Snfl
Asgd d tnbaḍt ɣ ddunitÉglise catholique, Église d'Angleterre Snfl
Fonction à la tête de l'organisationmonarque d'Angleterre Snfl
Tutlayt tamaddutTutlayt Tanglizt Snfl
Énoncé de la deviseDieu et mon droit Snfl
TamnẓawtTuṛuft Snfl
TamazirtTagldit n inglaṭiṛṛa Snfl
TamaẓuntWinchester, Lunḍun, Westminster, cité de Londres Snfl
Umlan Ifnɣakaln52°4′0″N 1°19′0″O Snfl
Régime politiquemonarchie Snfl
Assemblée délibéranteParlement d'Angleterre Snfl
Relation diplomatiqueRoyaume de Mosquitia Snfl
Adrimlivre sterling Snfl
Propriétaire defort Metal Cross Snfl
Précédé parHeptarchie, Commonwealth d'Angleterre, Lordship of Brecknock Snfl
Suivi parCommonwealth d'Angleterre Snfl
Remplacé parroyaume de Grande-Bretagne Snfl
RemplaceWessex, principauté de Galles, Prydain Snfl
Tutlayt ittusmrasnTutlayt Tanglizt Snfl
Date de dissolution, d'abolition ou de démolition30 Ibrir 1707 Snfl
Aɣzuzdrapeau de l'Angleterre Snfl
Blasonnementarmoiries de l'Angleterre Snfl
Religion officiellecatholicisme, anglicanisme Snfl
Carte

Tagldit n inglaṭiṛṛa niɣ d Tagldit n ingliz Tagldit n inglaṭiṛṛa tga yan uwank amẓiman ɣ tgzirt n Briṭanya imqquṛn sɣ tasut tis 10, s tamunt n tgldiwin bḍanin n wanglu-saksun, ar 1 Mayu 1707, lliɣ tmun d Ṣkuṭlanda afad ad skrnt Tagldit n Briṭanya Tamaggart lli rad sul ig Tagldit Imunn. Tagldit n inglaṭiṛṛa tga sɣ iwunak akkʷ dusnin ɣ Uruba ɣ uzmz anammas d uzmz atrar amzwaru.

Sɣ usggʷas n 886, Alfrid amagʷr yumẓ daɣ tamdint n Lunḍun sɣ ufus n Ibikinn idanimarkiyn, lliɣ mayad, Iga i ixf nns ism n Agllid n wanglu-saksunn, aylliɣ immut ɣ usggʷas n 899. Ɣ tizwiri n tasut tis mrawt, tigldiwin bḍanin n wanglu-saksunn munnt f ufus n tarwa n Alfrid; Idward Amzwaru (lli inbḍn sɣ 899 ar 924) d Atilstan (lli inbḍn sɣ 924 ar 939) afad ad skrn Tagldit n Inglizn. Ɣ usggʷas n 927, Atilstan islk tagldit tamggarut n Ibikinn lli iɣaman, Yurk, ig gis mayann anbbaḍ akkʷ izwurn n inglu-saksunn n Nngliz kullu tt. Ɣ usggʷas n 1016, Tagldit tga yan ugzzum sɣ Tmnukda n yill n ugafa n Knut Amagʷr, lli igan yat turfa tumdant gr ingliz d ḍḍanmark d Nurwij. Akccum n Inurmann ɣ usggʷas n 1066 yiwi s usmatti n tmaẓunt n Nngliz d ibrgmmi agldan sɣ tɣrmt n wanglu-saksunn ɣ Winctr s Wstminstr, tiɣrmt n Lundun tsbidd s tazzla agayyu nns is tga yan uẓẓun imqquṛn n tsbbabt dɣ ammas n tmazirt n inglaṭiṛṛa.

Amzruy n Tgldit n inglaṭiṛṛa sɣ ukccum n Inurmann n usggʷas 1066, ar yadlli yaṭṭu gr izmaz da iwinin ism n twjiwin lli ssugrnin: Inurmann/Ianjiviyn 1066–1216, id Plantagenet 1216–1485, id Tudor 1485–1603 d id Stuart 1603–1707 (lli ittyarn/ittbbin s gr-gldit "Interregnum" sɣ 1649 ar 1660). igllidn akkʷ n Nngliz lli ḍfṛnin 1066 kkan d s iẓuṛan nnsn Inurmann, issnti s Hinri wis sin (inbḍ sɣ 1154 ar 1189) acku sɣ uzmz ann, igllidn id Angevin urrin d gan nit "Inglizn" ɣ irfsan nnsn; tigmma n Lankastr d Yurk gant s snat itsnt iɣṛucn mẓẓikkukn sɣ Iplantajiniyn, tawacult n id Tudor tnna is d kkan dar Idward wis kṛaḍ sɣ dar Jawn Bufurt, d Jims wis sḍis (amzwaru ɣ n tgmmi n Stuwart) inna is d ikka Hinri wis sa sɣ dar Margarit Tudor.

Asmad n uslak n Wiylz (Wales) s ufus n Idward amzwaru ɣ usggʷas n 1284 iga tamazirt n Waylz ddu unbaḍ n isni n inglaṭiṛṛa. Idward wis kṛaḍ (lli inbaḍn sɣ 1327 ar 1377) issnfl Tagldit n Nngliz, irar tt id yat sɣ tnuya tisrdasin lli akkʷ jfanin ɣ Uruba; azmz n tnbaḍt nns iẓra ula irdudaz mqquṛnin ɣ uslgn d tɣarast n tnbaḍt —slawan akkʷ asbuɣlu n Ubṛlaman n ingliz. Sɣ tmirawin n 1340, tutra n Nngliz i isni afransis tlla macc ur tgi yat, d Imnɣi n tmiḍi n isggʷasn d ussnfd n Imnɣi n Ijddign (Wars of the Roses) ɣ 1455, Inglizn ur sul llin ɣ udɣar da rad tn yajj ad ḍfaṛn tutriwin nnsn ɣ dar Fransa, rẓan akkʷ ɣ ikaliwn nnsn ɣ tmnẓawt n Uruba, ayslad tiɣrmt n Kali (Calais).

Lliɣ zrin ibrgamn n Imnɣi n Ijddign, tawacult n id Tudur tssugr ɣ uzmz n tnkra tanglizt (Renaissance), ssflin daɣ tanaya tagldant lli darsn illan ɣ ugmmuḍ n ikaliwn nnsn nit, smdn tamunt gr asn d tin n Wiylz ddu islgann n Wiylz (1535–1542). Hinri wis tam igli asnm ingliz, tsala illis Ilizabit tamzwarut (lli inbḍn gr 1558 ar 1603) asmad n usnm asgdan alizabit, ɣ wakud ann nit, tskr sɣ inglaṭiṛṛa yan uwank imqquṛn, tga tirsal n Tmnukda Tabriṭanit s usdurri n ikaliwn n umrika.

Assɣli n Djims wis sḍis d umzwaru (James VI and I) ɣ usggʷas 1603 yiwi s tamunt n isnitn, mayad lliɣ tkka twacult n Stuwart (Stuart dynasty) f tglday n inglaṭiṛṛa d Skutland d Irlanda. Ɣ ddu tnbaḍt n twacult n Stuwart, tẓẓiḍṛ inglaṭiṛṛa yan imnɣi uɣrim lli igguran s tinɣi n ugllid Carl amzwaru (Charles I) ɣ usggʷas 1649. Turri d tnbaḍt tagldant ɣ 1660, d imnɣi uɣrim isrs imil yan uzrf is ur yufi ugllid n inglaṭiṛṛa ad inbḍ bla assiɣʷẓn n ubṛlaman. Sɣ ɣikkann, tga tgldit n ingliz, ula awank lli tt id iḍfaṛn, Tagldit Imunn, yat tgldit tadusturit ɣ tilawt. Ɣ yan mayyu 1707, ddu tfadiwin n tamunt n 1707, abṛlaman ittyawgdal, ɣmkann d tglday n Ingliz d Skutlanḍa s snat. Munn ilmma bdda waydatn nnsnt d iɣwamr nnsnt ɣ yat tgldit lli mi ismn Britanya Tamagʷrt, ɣaylli iskrn Tagldit n Britanya Tamagʷrt d Ubarlaman n Britanya Tamagʷrt."

Tisuɣal

[ssnfl | Snfl asagm]