Tagldit n inglaṭiṛṛa
| Tagldit n inglaṭiṛṛa | |
|---|---|
| État historique | |
| Asakud n ussrsl nɣ isllwi | 927 |
| Ism ɣ tutlayt taẓuṛant | Kingdom of England |
| Asgd d tnbaḍt ɣ ddunit | Église catholique, Église d'Angleterre |
| Fonction à la tête de l'organisation | monarque d'Angleterre |
| Tutlayt tamaddut | Tutlayt Tanglizt |
| Énoncé de la devise | Dieu et mon droit |
| Tamnẓawt | Tuṛuft |
| Tamazirt | Tagldit n inglaṭiṛṛa |
| Tamaẓunt | Winchester, Lunḍun, Westminster, cité de Londres |
| Umlan Ifnɣakaln | 52°4′0″N 1°19′0″O |
| Régime politique | monarchie |
| Assemblée délibérante | Parlement d'Angleterre |
| Relation diplomatique | Royaume de Mosquitia |
| Adrim | livre sterling |
| Propriétaire de | fort Metal Cross |
| Précédé par | Heptarchie, Commonwealth d'Angleterre, Lordship of Brecknock |
| Suivi par | Commonwealth d'Angleterre |
| Remplacé par | royaume de Grande-Bretagne |
| Remplace | Wessex, principauté de Galles, Prydain |
| Tutlayt ittusmrasn | Tutlayt Tanglizt |
| Date de dissolution, d'abolition ou de démolition | 30 Ibrir 1707 |
| Aɣzuz | drapeau de l'Angleterre |
| Blasonnement | armoiries de l'Angleterre |
| Religion officielle | catholicisme, anglicanisme |
![]() | |
Tagldit n inglaṭiṛṛa niɣ d Tagldit n ingliz Tagldit n inglaṭiṛṛa tga yan uwank amẓiman ɣ tgzirt n Briṭanya imqquṛn sɣ tasut tis 10, s tamunt n tgldiwin bḍanin n wanglu-saksun, ar 1 Mayu 1707, lliɣ tmun d Ṣkuṭlanda afad ad skrnt Tagldit n Briṭanya Tamaggart lli rad sul ig Tagldit Imunn. Tagldit n inglaṭiṛṛa tga sɣ iwunak akkʷ dusnin ɣ Uruba ɣ uzmz anammas d uzmz atrar amzwaru.
Sɣ usggʷas n 886, Alfrid amagʷr yumẓ daɣ tamdint n Lunḍun sɣ ufus n Ibikinn idanimarkiyn, lliɣ mayad, Iga i ixf nns ism n Agllid n wanglu-saksunn, aylliɣ immut ɣ usggʷas n 899. Ɣ tizwiri n tasut tis mrawt, tigldiwin bḍanin n wanglu-saksunn munnt f ufus n tarwa n Alfrid; Idward Amzwaru (lli inbḍn sɣ 899 ar 924) d Atilstan (lli inbḍn sɣ 924 ar 939) afad ad skrn Tagldit n Inglizn. Ɣ usggʷas n 927, Atilstan islk tagldit tamggarut n Ibikinn lli iɣaman, Yurk, ig gis mayann anbbaḍ akkʷ izwurn n inglu-saksunn n Nngliz kullu tt. Ɣ usggʷas n 1016, Tagldit tga yan ugzzum sɣ Tmnukda n yill n ugafa n Knut Amagʷr, lli igan yat turfa tumdant gr ingliz d ḍḍanmark d Nurwij. Akccum n Inurmann ɣ usggʷas n 1066 yiwi s usmatti n tmaẓunt n Nngliz d ibrgmmi agldan sɣ tɣrmt n wanglu-saksunn ɣ Winctr s Wstminstr, tiɣrmt n Lundun tsbidd s tazzla agayyu nns is tga yan uẓẓun imqquṛn n tsbbabt dɣ ammas n tmazirt n inglaṭiṛṛa.
Amzruy n Tgldit n inglaṭiṛṛa sɣ ukccum n Inurmann n usggʷas 1066, ar yadlli yaṭṭu gr izmaz da iwinin ism n twjiwin lli ssugrnin: Inurmann/Ianjiviyn 1066–1216, id Plantagenet 1216–1485, id Tudor 1485–1603 d id Stuart 1603–1707 (lli ittyarn/ittbbin s gr-gldit "Interregnum" sɣ 1649 ar 1660). igllidn akkʷ n Nngliz lli ḍfṛnin 1066 kkan d s iẓuṛan nnsn Inurmann, issnti s Hinri wis sin (inbḍ sɣ 1154 ar 1189) acku sɣ uzmz ann, igllidn id Angevin urrin d gan nit "Inglizn" ɣ irfsan nnsn; tigmma n Lankastr d Yurk gant s snat itsnt iɣṛucn mẓẓikkukn sɣ Iplantajiniyn, tawacult n id Tudor tnna is d kkan dar Idward wis kṛaḍ sɣ dar Jawn Bufurt, d Jims wis sḍis (amzwaru ɣ n tgmmi n Stuwart) inna is d ikka Hinri wis sa sɣ dar Margarit Tudor.
Asmad n uslak n Wiylz (Wales) s ufus n Idward amzwaru ɣ usggʷas n 1284 iga tamazirt n Waylz ddu unbaḍ n isni n inglaṭiṛṛa. Idward wis kṛaḍ (lli inbaḍn sɣ 1327 ar 1377) issnfl Tagldit n Nngliz, irar tt id yat sɣ tnuya tisrdasin lli akkʷ jfanin ɣ Uruba; azmz n tnbaḍt nns iẓra ula irdudaz mqquṛnin ɣ uslgn d tɣarast n tnbaḍt —slawan akkʷ asbuɣlu n Ubṛlaman n ingliz. Sɣ tmirawin n 1340, tutra n Nngliz i isni afransis tlla macc ur tgi yat, d Imnɣi n tmiḍi n isggʷasn d ussnfd n Imnɣi n Ijddign (Wars of the Roses) ɣ 1455, Inglizn ur sul llin ɣ udɣar da rad tn yajj ad ḍfaṛn tutriwin nnsn ɣ dar Fransa, rẓan akkʷ ɣ ikaliwn nnsn ɣ tmnẓawt n Uruba, ayslad tiɣrmt n Kali (Calais).
Lliɣ zrin ibrgamn n Imnɣi n Ijddign, tawacult n id Tudur tssugr ɣ uzmz n tnkra tanglizt (Renaissance), ssflin daɣ tanaya tagldant lli darsn illan ɣ ugmmuḍ n ikaliwn nnsn nit, smdn tamunt gr asn d tin n Wiylz ddu islgann n Wiylz (1535–1542). Hinri wis tam igli asnm ingliz, tsala illis Ilizabit tamzwarut (lli inbḍn gr 1558 ar 1603) asmad n usnm asgdan alizabit, ɣ wakud ann nit, tskr sɣ inglaṭiṛṛa yan uwank imqquṛn, tga tirsal n Tmnukda Tabriṭanit s usdurri n ikaliwn n umrika.
Assɣli n Djims wis sḍis d umzwaru (James VI and I) ɣ usggʷas 1603 yiwi s tamunt n isnitn, mayad lliɣ tkka twacult n Stuwart (Stuart dynasty) f tglday n inglaṭiṛṛa d Skutland d Irlanda. Ɣ ddu tnbaḍt n twacult n Stuwart, tẓẓiḍṛ inglaṭiṛṛa yan imnɣi uɣrim lli igguran s tinɣi n ugllid Carl amzwaru (Charles I) ɣ usggʷas 1649. Turri d tnbaḍt tagldant ɣ 1660, d imnɣi uɣrim isrs imil yan uzrf is ur yufi ugllid n inglaṭiṛṛa ad inbḍ bla assiɣʷẓn n ubṛlaman. Sɣ ɣikkann, tga tgldit n ingliz, ula awank lli tt id iḍfaṛn, Tagldit Imunn, yat tgldit tadusturit ɣ tilawt. Ɣ yan mayyu 1707, ddu tfadiwin n tamunt n 1707, abṛlaman ittyawgdal, ɣmkann d tglday n Ingliz d Skutlanḍa s snat. Munn ilmma bdda waydatn nnsnt d iɣwamr nnsnt ɣ yat tgldit lli mi ismn Britanya Tamagʷrt, ɣaylli iskrn Tagldit n Britanya Tamagʷrt d Ubarlaman n Britanya Tamagʷrt."
