Aller au contenu

Asnful n Nyuṭun

Zɣ Wikipedia
Amnni ad icqqa ad t tfhmt !
Amnni ad gis kra n iwaliwn nna ur iẓḍaṛ yan ad tn ifhm iɣ ur issin ɣ umawal iẓlin n tutlayt Taclḥiyt tatrart.
Mad igan afssay ? Fad ad tfhmt mad gis illan tzḍart ad tawst i yixf nnk s umawal lli illan ɣ izddar akkʷ n tasna. Iɣ t ur tufit, tzḍart ad nn taggʷt ɣ imawaln d isgzawaln.
Tannayt f mamnk asa itgga usɣlu n kra n usnful.

Tga tanfalit n usnful n Nyuṭun yat tanfalit tusnakt iskr tt umusnak amqqran Isḥaq Nyuṭun[1] fad ad yaf usbuɣlu n kraygat taẓḍurt n kra n usnful. Tṭṭaf ismawn yaḍna zun d tanfalit n usnfultanfalit n Nyuṭun.

Mad tettini

[ssnfl | Snfl asagm]

Iɣ gan d sin ifrdisn n kra n uzbg (s umdya sin imḍanen ilawn nɣ ismlaln, sin igtfuln, sin isiruwn imkkuẓn nna dar illa nafs tiddi, atg.) nna ɣ tlla tasunflt[2] (ad t-igan mas-d — s umdya i isiruwn : iga-tt isiruw n tulut) s ɣikk ad, i kraygat amḍan ummid agaman, nṭṭaf :

,

Ma ɣ imḍann

(kra n twal ar tt nttara ula ) gan imuskirn isnfal, « ! » ɛnan sis uskir d afrdis-tiggt n uzbg.

S usnfl ɣ tanfalit s , ar nttafa:

Imdyatn:

Amdya

[ssnfl | Snfl asagm]

Ha asnful ad ittuyskar i id mẓẓiynin:

Tummla

[ssnfl | Snfl asagm]

Nẓḍar ad nsml tanfalit ad s tinawt n ullus.[3]

Tummla nɣ taflalit igan tamakazt uggar[4] ar tswurri s usfki n imuskirn isnfal mas iga umḍan n tifulin n ifrdisn ɣ yat tagrumma nna ɣ illa ifrdisn. Kudnna nsbuɣla tanfalit

ar nttafa yat timrnit n iynfuln s talɣa n ma ɣ d ar mmaln s trtib ad nit uṭṭun n twal nna ɣ nxtar lliɣ tn nkka art nsbuɣlu. Illa darnɣ s bzziz , acku kraygat twal ur ar gis ntxtar , ar ntxtar . S tɣarast yaḍna, maḥd darɣ n tɣarasin ur mrwasnin n lixtiyyar n twal atig n tinfulin isggt ddaw as, aynful ixṣṣa ad ibayn ɣ usbuɣlu d umuskir .

Tummla s ullus

[ssnfl | Snfl asagm]

Ar nsiggil ad nml masd tanfalit ad n tṣḥa s tinawt n ullus d s (maɣ iga uzbg mknna ira igt)

Tazwart

[ssnfl | Snfl asagm]

Tazwart n tanfalit tṣḥa

Taɣaldt

[ssnfl | Snfl asagm]

Rad nɣal mas tanfalit ad tṣḥa ar twala n

Ad nsrs

Amsgra

[ssnfl | Snfl asagm]

S tifadiwin lli nfka i d , tanfalit tṣḥa i .

Asmata

[ssnfl | Snfl asagm]

Nẓḍar ad nals i usbuɣlu s ullus fad ad nml tanfalit n Laybniz i tazllumt tis- n kra n ufaris.

Taɣarast tamsuddst n tawlawalt ad aɣ yujjan ad nskr asmata n tulut agtful

s

,

maɣ id nɛna sisn igtfuln ujjuṛn ifrdasn.

Nẓḍar ula ad nskr asmata n tanfalit ad s timrniyin n irman ismlaln lan yat tuẓḍurt tummidt

d s imksanen ur gin ummidn nɣ gan ummidn izdrn.

Ẓṛ uggar

[ssnfl | Snfl asagm]

Tisaɣulin

[ssnfl | Snfl asagm]
  1. S ṣṣaḥt, tanfalit ad tettussan yad zɣ tasut tis-X, slawann akk dar id bu-tusnakt ihindiyn, iɛrabn d ifarisiyn (Al-Karaji) d ɣ tasut tis-XIII, amusnak acinwi Yang Hui imlatt. Ɣ 1665, Nyuṭun iskr as asmata nns s tuẓḍurin ur gin ummidn.
  2. Tafada ad tga ḍaṛuṛiyya, d tga tagdazalt i tidt n tanfalit i n = 2.
  3. Tummla n Asnful n Nyuṭun : s tinawt n ullus - AVIDYU YUTUB
  4. Tummla n Asnful n Nyuṭun : s tinawt n uddun - AVIDYU YUTUB


== Tisaɣulin

[ssnfl | Snfl asagm]

    ==

      Tinidlisn d izdayn

      [ssnfl | Snfl asagm]

      (en) J. L. Coolidge, « The Story of the Binomial Theorem », Amer. Math. Monthly, vol. 56, no 3,‎ 1949, p. 147-157 (JSTOR 2305028, Ɣr ɣ wanṭirnit)

      (en) Graham, Ronald; Knuth, Donald; Patashnik, Oren (1994). "(5) Binomial Coefficients". Concrete Mathematics (2nd ed.). Addison Wesley. pp. 153–256. ISBN 978-0-201-55802-9. OCLC 17649857.

      (en) Bag, Amulya Kumar (1966). "Binomial theorem in ancient India". Indian J. History Sci. 1 (1): 68–74.

      (en) Solomentsev, E.D. (2001) [1994], " Newton binomial ", , Encyclopedia of Mathematics, EMS Press

      Amawal

      [ssnfl | Snfl asagm]

      Tiguriwin

      [ssnfl | Snfl asagm]
      • Tanfalit = formule
      • Asnful = binome
      • Amusnak = mathematicien
      • Asbuɣlu = developpement
      • Taẓḍurt = puissance
      • Azbg = anneau
      • Afrdis = element
      • Amḍan = nombre
      • Ilaw = reel
      • Asmlal = complexe
      • Agtful = polynome
      • Isiruw = matrice
      • Amkkuẓ = carre
      • Tasunflt = commutativite
      • Tulut = identite
      • Ummid = entier
      • Agaman = naturel
      • Amuskir = coeficient
      • Uskir = factorielle
      • Afrdis-tiggt = element unite
      • Tinawt = énoncé
      • Ullus = recurence
      • Asfki = definion
      • Amakaz = intuitif
      • Tafult = partie
      • Tagrumma = ensemble
      • Timrnit = somme
      • Iynfuln = monômes
      • Tazllumt = derive
      • Tamsuddst = derive
      • Awlawal = variant
      • Agtful = polynimiale
      • Ujjuṛ = symetrique
      • Afrdas = elementaire
      • Irm = terme
      • Amksan = exposant
      • Uzdir = negatif

      Imawaln

      [ssnfl | Snfl asagm]

      Amawal umniḍ DGLAi n Asinag Agldan n Tussna Tamaziɣt, s kraḍ tutlayin (tamaziɣt tatrart tamɣribit - tafransist - taɛrabt) [Alink nns]

      Amawal Tafsut n tusnakt - MCB Alger, Tiwi Uzzu s sin tutlayin (tamaziɣt taqbaylit - tafransist) [Alink nns]Aggur:Tusnakt/Tin imgradn